Επαγγελματικός καθαρισμός δοντιών: αποτρύγωση και στίλβωση
Ο επαγγελματικός καθαρισμός δοντιών αφαιρεί τη μικροβιακή πλάκα (βιοϋμένιο), την πέτρα (τρυγία) και επιφανειακούς χρωματισμούς από σημεία που η οδοντόβουρτσα και το νήμα δεν μπορούν να καθαρίσουν πλήρως. Είναι βασικό μέτρο πρόληψης για την τερηδόνα, την ουλίτιδα και την περιοδοντίτιδα. Βοηθά επίσης στη φροντίδα όσων έχουν εμφυτεύματα, στεφάνες ή ορθοδοντικά σιδεράκια.
Στο DoctorSmile ακολουθούμε βήμα-βήμα ένα πρωτόκολλο που βασίζεται στη λογική του Guided Biofilm Therapy (GBT). Πρώτα κάνουμε ορατή την πλάκα, μετά την αφαιρούμε στοχευμένα και τέλος αφαιρούμε την πέτρα όπου υπάρχει. Ο στόχος είναι ένας ουσιαστικός καθαρισμός με όσο το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση για τα δόντια και τα ούλα.

Ποια η διαφορά αποτρύγωσης και στίλβωσης;
- Αποτρύγωση είναι η αφαίρεση της πέτρας, δηλαδή της σκληρής πλάκας που έχει ασβεστοποιηθεί πάνω στα δόντια και κοντά ή κάτω από τα ούλα. Η πέτρα δεν φεύγει με το βούρτσισμα.
- Στίλβωση είναι η αφαίρεση της μαλακής πλάκας και των χρωματισμών, ώστε η επιφάνεια του δοντιού να μείνει λεία. Μια λεία επιφάνεια δυσκολεύει την πλάκα να ξανακολλήσει γρήγορα.
Στο σύγχρονο πρωτόκολλο η σειρά αλλάζει. Πρώτα αφαιρείται το βιοϋμένιο με ψεκασμό αέρα, νερού και ειδικής σκόνης (air polishing). Οι υπέρηχοι χρησιμοποιούνται μετά, μόνο για την πέτρα που απομένει.
Τι είναι το βιοϋμένιο και γιατί μας απασχολεί;
Το βιοϋμένιο είναι ένα λεπτό στρώμα από μικρόβια που κολλάει στα δόντια, στα ούλα και στις αποκαταστάσεις. Δεν φαίνεται εύκολα με γυμνό μάτι. Σχετίζεται με την τερηδόνα, τις παθήσεις των ούλων και τη φλεγμονή γύρω από εμφυτεύματα. Αν μείνει στη θέση του, μπορεί σταδιακά να ασβεστοποιηθεί και να γίνει πέτρα (μικροβιακή πλάκα).
Πώς γίνεται ο καθαρισμός στο DoctorSmile;
- Εκτίμηση. Εξετάζουμε τα δόντια, τα ούλα, τις αποκαταστάσεις και τα εμφυτεύματα. Καταγράφουμε επίσης παράγοντες κινδύνου, όπως κάπνισμα, διαβήτη ή προηγούμενη νόσο των ούλων. Ακολουθεί αντισηπτική πλύση του στόματος.
- Χρώση της πλάκας. Ένα ειδικό χρωστικό διάλυμα κάνει ορατό το βιοϋμένιο, που αλλιώς δεν φαίνεται.
- Ενημέρωση. Σας δείχνουμε πού συσσωρεύεται η πλάκα και σας δίνουμε συγκεκριμένες οδηγίες για τη φροντίδα στο σπίτι.
- Αφαίρεση βιοϋμενίου και χρωματισμών. Γίνεται με air polishing, δηλαδή ελεγχόμενο ψεκασμό αέρα, νερού και λεπτόκοκκης σκόνης. Χρησιμοποιούνται διαφορετικές σκόνες για την περιοχή πάνω από τα ούλα και για την περιοχή κάτω από αυτά.
- Καθαρισμός γύρω από εμφυτεύματα και σε θυλάκους, όπου χρειάζεται. Χρησιμοποιείται ειδικό άκρο, με τρόπο που ταιριάζει σε κάθε περιοχή.
- Αποτρύγωση με υπερήχους. Αφαιρείται η πέτρα που απέμεινε, με ρύθμιση της ισχύος ανάλογα με το σημείο.
- Τελικός έλεγχος. Ελέγχουμε όλες τις επιφάνειες, ώστε να μην έχει μείνει πλάκα ή πέτρα.
- Επόμενο ραντεβού. Η επόμενη επίσκεψη ορίζεται με βάση τον δικό σας κίνδυνο, όχι με ένα ίδιο διάστημα για όλους.
Χρησιμοποιούμε τη συσκευή NSK Varios Combi Pro. Η συσκευή συνδυάζει υπερήχους για την πέτρα και air polishing για την πλάκα και τους χρωματισμούς. Έχει ξεχωριστούς θαλάμους σκόνης για την περιοχή πάνω και κάτω από τα ούλα.

Πόση ώρα διαρκεί;
Μια συνεδρία διαρκεί συνήθως 40–60 λεπτά. Η διάρκεια εξαρτάται από την ποσότητα της μικροβιακής πλάκας - πέτρας, την κατάσταση των ούλων και τον αριθμό των εμφυτευμάτων ή των αποκαταστάσεων.
Πονάει ο καθαρισμός δοντιών;
Στους περισσότερους ασθενείς ο καθαρισμός περιγράφεται ως ανεκτή διαδικασία. Η αίσθηση όμως διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο: ευαισθησία μπορεί να εμφανιστεί σε εκτεθειμένους λαιμούς των δοντιών, σε φλεγμονώδη ούλα ή όταν υπάρχει μεγάλη ποσότητα πέτρας.
Αν έχετε ευαισθησία ή άγχος, ενημερώστε μας πριν τη θεραπεία, ώστε να προσαρμόσουμε τη διαδικασία. Όταν κριθεί απαραίτητο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπική αναισθησία.
Στο DoctorSmile χρησιμοποιείται η συσκευή NSK VARIO PRO με σύστημα ψεκασμού σκόνης. Το σύστημα σχεδιάστηκε ώστε να είναι ήπιο για τους μαλακούς ιστούς: η σκόνη διαχωρίζεται από το νερό κατά την εφαρμογή, γεγονός που βοηθά στην αποφυγή τραυματισμού των περιοδοντικών ιστών, ενώ η ροή κατευθύνεται προς όλες τις κατευθύνσεις για την αφαίρεση της υποουλικής πλάκας. Αυτός ο σχεδιασμός συμβάλλει σε πιο ήπια εμπειρία σε σύγκριση με παλαιότερα συστήματα.
Ματώνουν τα ούλα; Είναι φυσιολογικό;
Τα ούλα μπορεί να ματώσουν λίγο όταν υπάρχει φλεγμονή. Συνήθως αυτό είναι ένδειξη ουλίτιδας και όχι αποτέλεσμα του καθαρισμού. Τις επόμενες ημέρες μπορεί να νιώσετε ελαφριά ευαισθησία, η οποία συνήθως υποχωρεί. Αν η αιμορραγία επιμένει, χρειάζεται επανέλεγχος.
Πόσο συχνά χρειάζεται καθαρισμός;
Δεν υπάρχει ένα διάστημα που να ταιριάζει σε όλους. Η συχνότητα ορίζεται μετά την εξέταση. Εξαρτάται από τη στοματική υγιεινή, το πόσο γρήγορα σχηματίζεται πέτρα, την κατάσταση των ούλων, την ύπαρξη εμφυτευμάτων, το κάπνισμα και γενικά νοσήματα όπως ο διαβήτης.
Σε υγιή άτομα, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, ενδείκνυται ο εξαμηνιαίος έλεγχος και καθαρισμός.
Πότε ο καθαρισμός δεν αρκεί;
Αν υπάρχουν βαθιοί περιοδοντικοί θύλακοι ή απώλεια οστού, ο απλός καθαρισμός δεν αρκεί. Χρειάζεται θεραπεία περιοδοντίτιδας, με βαθύ καθαρισμό των ριζών και συχνότερη παρακολούθηση. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει φλεγμονή γύρω από εμφύτευμα. Το ποια θεραπεία χρειάζεστε φαίνεται μόνο με κλινική εξέταση, και αν χρειαστεί ακτινογραφίες. Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν αρκούν.
Καθαρισμός με εμφυτεύματα, σιδεράκια ή στεφάνες
Τα εμφυτεύματα, οι στεφάνες και τα ορθοδοντικά σιδεράκια δημιουργούν σημεία που καθαρίζονται δύσκολα. Το air polishing επιτρέπει πιο προσεκτικό καθαρισμό αυτών των επιφανειών. Στα εμφυτεύματα, ο τακτικός επαγγελματικός καθαρισμός είναι μέρος της μακροχρόνιας φροντίδας τους.
Λευκαίνει ο καθαρισμός τα δόντια;
Ο καθαρισμός αφαιρεί επιφανειακούς χρωματισμούς από καφέ, τσάι ή κάπνισμα. Έτσι τα δόντια μπορεί να φαίνονται πιο φωτεινά. Δεν αλλάζει όμως το φυσικό χρώμα του δοντιού. Αυτό γίνεται μόνο με λεύκανση, η οποία συχνά ξεκινά αφού γίνει καθαρισμός.
Τι προσέχω μετά;
- Μπορείτε να φάτε κανονικά. Τις πρώτες ώρες καλό είναι να αποφύγετε τροφές και ροφήματα με έντονες χρωστικές.
- Συνεχίστε το βούρτσισμα και τον καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια, όπως σας δείξαμε στο ραντεβού.
- Αν εμφανιστεί ευαισθησία, συνήθως υποχωρεί σε λίγες ημέρες.
Κλείστε ραντεβού
Το κόστος και η συχνότητα των καθαρισμών ορίζονται μετά την εξέταση.
DoctorSmile — Δρ. Γεώργιος Βαρδάκης, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ηράκλειο Κρήτης
Email: info@doctorsmile.gr
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση.
Ιατρική επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Βαρδάκης .
Τελευταία ενημέρωση: 1 Οκτωβρίου 2026
Ενδεικτική τεκμηρίωση: ems-dental.com, NSK VARIO COMBI protocol